గురుపూజాదినోత్సవ శుభాకాంక్షలు 2024

************నాగర (నాగరక)**********

ఓ గురువౌచు ధ్యానమున్

ఓ గురుతౌచు జీవమున్ 

ఓ గురువందు ప్రాణమున్ 

తా గురువుంచు నెల్లడున్! (1)   

*గురువుంచు = గౌరవముంచు 


గద్యములందు గమ్యమున్

పద్యములందు భావమున్ 

విద్యలనెల్ల నేర్పుచున్

ఉద్యమకారుడౌనుగా! (2)


ఓర్పును గూడ బెట్టుచున్

నేర్పును సానబెట్టుచున్

కూర్పును కోరుచుండుచున్

చేర్పును జెంతజేర్చురా! (3)


అంతటి గొప్పవారికిన్

చెంతన జేరినున్నచో

ఎంతటి భాగ్యమౌను, మీ  

కంతట, వందనమ్ములున్! (4)

                              --- మల్లేశ్వరరావు పొలిమేర 


**************************************************

నాగర పద్య లక్షణములు

  1. ఈ పద్య ఛందస్సుకే నాగరక అనే ఇతర నామము కూడా కలదు.
  2. వృత్తం రకానికి చెందినది
  3. అనుష్టుప్పు ఛందమునకు చెందిన 87 వ వృత్తము.
  4. 8 అక్షరములు ఉండును.
  5. 12 మాత్రలు ఉండును.
  6. మాత్రా శ్రేణి: U I I - U I U - I U
  7. 4 పాదములు ఉండును.
  8. ప్రాస నియమం కలదు
  9. ప్రతి పాదమునందు భ , ర , వ(లగ) గణములుండును.

 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

8వ ఉత్తర అమెరికా తెలుగు సంబరాలు - ఆంధ్ర (ప్రవాస) పౌరులై!

Image
    ఆంధ్ర పౌరులై ! ఉత్పలమాలలు   నేనొక రోజు చిత్తమున నిచ్చెలగా పరిశీలనాత్మమున్ దేనిని బొందడానికని దీరములన్నియు దాటివచ్చి, యా కానని బుణ్యభూమియెడ కమ్మని బ్రేమను బంచునంచు, నే  వానిని గుర్తుచేసుకొను భాగ్యము నిప్పుడు పద్యమల్లికన్ ! (1)   ఊరును వీడి, యున్నతము నోర్పుగ యుక్తిని దోడ నేర్చుచున్ వీరులు వీరు నభ్యుదయ వీక్షణ గాంచగ విశ్వ వ్యాప్తికై    చేరి ప్రవాస జీవితము శ్రేయముగా గనువిందు గాంచుచున్ పేరును బెంచుచున్, తెలుగు బిడ్డలు, నెంతటి బాట లేయునో! (2)   కష్టములెన్నియున్న తన కార్యపు దీక్షను బెంచి జూపుచున్ సృష్టిని సాధనాయుతపు వృద్ధిని బుద్ధిని పొందుపర్చుచున్      ఇష్టముజేసి నేర్పులను శిక్షణ బొందుచు ముందుజూపుతో స్పష్టత జూపి కార్యమును సాధన నిల్పెను, యాంధ్ర పౌరులై! (3)   తాతలు లేరు నేర్పుటకు, దండ్రుల సంపదలెల్ల లేకనే చేతురు కాయకష్టములు, స్నేహపు భావము స్వీకరించుచున్ భీతిని వీడి సాగినను బింబము జూపెడు రోజుకోరుచున్   జాతికి వీరు నాద్యులగు, సంస్కృతి నేర్పుచు నెల్లలోకమున్   (4)    ...
Read more

గౌరి పద్యము

హృదయము నిలుచు స - హృదయ మాతా మమతను దెలుపు స - మతగ మాతా కలమును గదుపు స - కలము మాతా ఫలముగ నిడుము స - ఫలము మాతా ! అయ్యో గౌరీమాతను "గౌరి"లో కొలుచుదామని అనుకొని...ప్రాస... తప్పు తప్పు ... *****************గౌరి ********************** శివునికి సగమవు - చెలివి గౌరీ దివిని సురలయెడ - దిశవు గౌరీ అవనికి ప్రియమగు - నమవు గౌరీ కవనము నొసగెద - కరుణ గౌరీ! (1) పలికెద పదమున - ప్రతి దినమ్మున్ తలఁచెద తరగని - దగు తపమ్మున్ మలిచెద మనసును - మరి గతమ్మున్ కొలిచెద మమతల - గుడిని, గౌరీ! (2) *************************************** అమ  = అమ్మ  గౌరి పద్య లక్షణములు అతిజగతి ఛందమునకు చెందిన 2048 వ వృత్తము. 13 అక్షరములు ఉండును. 15 మాత్రలు ఉండును. మాత్రా శ్రేణి: I I I - I I I - I I I - I I U - U 4 పాదములు ఉండును. ప్రాస నియమం కలదు ప్రతి పాదమునందు న , న , న , స , గ గణములుండును.
Read more

భర్తృహరి నీతిశతకం – కేయూరాణి న భూషయన్తి

శ్లోకం: केयूराणि न भूषयन्ति पुरुषं हारा न चन्द्रोज्ज्वला                                    न स्रानं न विलेपनं न कुसुमं नालङ्कृता मूर्धजाः I वाण्येका समलङ्करोति पुरुषं या संस्कृता धार्यते क्षीयन्तेखिल भूषणानि सततं वाग्भूषणं भूषणम् II                                            भर्तृहरि नीतिशतकम्  । శ్లోకం: కేయూరాణి న భూషయన్తి పురుషం హారా న చన్ద్రోజ్జ్వలా న స్నానం న విలేపనం న కుసుమం నాలఙ్కృతా మూర్ధజాః । వాణ్యేకా సమలఙ్కరోతి పురుషం యా సంస్కృతా ధార్యతే క్షీయన్తేఖిల భూషణాని సతతం వాగ్భూషణం భూషణమ్ ॥             భర్తృహరి నీతిశతకం – విద్వత్పద్ధతి పై శ్లోకములోని నాలుగవ పాదానికి పాఠాంతరం: క్షీయన్తే ఖలు భూషణాని, సతతం, వాగ్భూషణం భూషణం పద విభాగం: కేయూరాణి, న భూషయన్తి, పురుషం, హారాః, న, చన్ద్రోజ్జ్వలాః, న స్నానం, న విలేపనం, న కుసుమం, నాలఙ్కృతాః, మూర్ధజాః, వాణీ, ఏకా, సమలఙ్...
Read more